Εν γένει, οι προγραμματιστές είναι άτομα ενθουσιώδη που τους αρέσει το αντικείμενο της δουλειάς τους. Όπως όμως σε όλους τους τομείς, έτσι και στον προγραμματισμό, υπάρχουν εργασίες που μας ευχαριστεί να προσπαθούμε να διεκπεραιώσουμε, διότι είναι ενδιαφέρουσες, μας ιντριγκάρουν ή μας επιτρέπουν να ασχοληθούμε με κάτι καινούριο αλλά και εργασίες που μας φαίνονται τετριμμένες, άσκοπες, βαρετές, πολύπλοκες και μονότονες με αποτέλεσμα να μην έχουμε καμία διάθεση να ασχοληθούμε.

Η σκέψη «ωχ μωρέ ποιος κάνει τώρα … » μεταφράζεται σε αναβλητικότητα και πολλές φορές (αν όχι τις περισσότερες) οδηγεί σε τουλάχιστον μία αναβολή της εργασίας που την προκάλεσε. Πριν βιαστείτε να τα βάλετε με τον εαυτό σας για όλες τις φορές που αναβάλλατε κάτι (και τις θυμηθήκατε διαβάζοντας το συγκεκριμένο άρθρο) να πω ότι η αναβλητικότητα είναι κάτι φυσιολογικό και έμφυτο στο μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπων.

Τα κακά νέα είναι ότι εμφανίζεται εξαιρετικά εύκολα και πολύ συχνά. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν τρόποι να κοντρολάρουμε την αναβλητικότητα και ανάλογα με τα επίπεδα πειθαρχίας που μπορούμε να επιτύχουμε, να την καταπολεμήσουμε πλήρως.

Με το θέμα της αναβλητικότητες έχει ασχοληθεί και ασχολείται μια μεγάλη κοινότητα ερευνητών και επιστημόνων. Προφανώς δεν είμαι ειδικός στο θέμα, ούτε βέβαια αποτελεί πεδίο που σχετίζεται άμεσα με τα ενδιαφέροντά μου. Έχω παρατηρήσει όμως ότι εμφανίζεται πολύ συχνά στον προγραμματισμό. Αν κάποια στιγμή στη ζωή σας, έχετε σκεφθεί, «θα γράψω την τεκμηρίωση του κώδικά μου στο τέλος», «θα ασχοληθώ με το γιατί το μενού μου δεν είναι απόλυτα στοιχισμένο άλλη στιγμή», «τώρα βιάζομαι να τελειώνω, θα ασχολούμαι με χρωματικούς συνδυασμούς;», κλπ. τότε έχετε πέσει θύμα της αναβλητικότητας.

Πως το αντιμετωπίζω;

Αν πω ότι υπάρχει φόρμουλα αντιμετώπισης της αναβλητικότητας, σίγουρα θα πω ψέματα. Είναι καθαρά θέμα ψυχολογίας. Συνήθως μοιάζει με βαρεμάρα, αλλά είναι κάτι βαθύτερο. Ο μόνος τρόπος να το αντιμετωπίσουμε είναι να καταφέρουμε να δημιουργήσουμε κίνητρα που θα ωθήσουν τον εαυτό μας και πάλι στην παραγωγικότητα αποφεύγοντας τη σπατάλη χρόνου σε οτιδήποτε άλλο ( π.χ. facebook :p ) εκτός από αυτό που πρέπει πραγματικά να αποτελεί προτεραιότητά μας.

Παρακάτω αναφέρω μερικά τρικς που μπορεί να σας βοηθήσουν να βγείτε από το προγραμματιστικό τέλμα στο οποίο μπορεί να σας οδηγήσει η αναβλητικότητα. Ξεκαθαρίζω ότι οι παρακάτω παρατηρήσεις δε στηρίζονται σε βιβλιογραφία αλλά σε προσωπική εμπειρία. Ελπίζω να σας φανούν χρήσιμες.

Η απλότητα είναι η βάση

Όσο πιο απλό είναι κάτι, τόσο πιο απλά υλοποιείται και επομένως τόσο πιο σπάνιο είναι να προκαλέσει φαινόμενα αναβλητικότητας. Συνήθως στην ανάπτυξη λογισμικού δουλεύουμε με απαιτήσεις. Όταν μας ανατίθεται ένα έργο, καταγράφουμε τις απαιτήσεις και στη συνέχεια προχωρούμε στην υλοποίηση αντιμετωπίζοντας αυτές τις απαιτήσεις τη μία μετά την άλλη. Παρόλο που αυτή είναι μια σωστή προσέγγιση, ενέχει τον κίνδυνο να έρθουμε αντιμέτωποι με αρκετά γενικόλογες απαιτήσεις και άρα πολύπλοκες υλοποιήσεις.

Τρικ: Κρατήστε το απλό! Όταν έρθετε αντιμέτωποι με μία μεγάλη, αφηρημένη απαίτηση, διασπάστε την σε μια σειρά μικρότερων απαιτήσεων. Με αυτόν τον τρόπο θα πετύχετε μικρούς, λιγότερο κουραστικούς, κύκλους ανάπτυξης.

Δώστε ποικιλία στην προγραμματιστική σας ζωή

Εφαρμόζοντας το προηγούμενο τρικ καταλήγουμε να έχουμε πολλές, μικρές σε όγκο απαιτήσεις προς υλοποίηση.

Τρικ: Φροντίστε τα επί μέρους αυτά κομμάτια να είναι κατά το δυνατό αυτόνομα. Με αυτόν τον τρόπο όταν αισθανθείτε αποστροφή προς την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου κομματιού, θα υπάρχουν πάντοτε άλλα τμήματα υπό ανάπτυξη που θα σας φαίνονται ελκυστικότερα.

Οργανώστε σωστά τη δουλειά σας

Τα περισσότερα φαινόμενα αναβλητικότητας οφείλονται κυρίως στο γεγονός ότι η εργασία που εκκρεμεί δεν έχει οριστεί (ή οργανωθεί) σωστά.

Τρικ: Για κάθε εργασία που αναλαμβάνετε φροντίστε να καταγράφετε με όποιον τρόπο θεωρείτε καλύτερο, τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να θεωρηθεί ολοκληρωμένοι. Μερικές κλασικές απαιτήσεις αποτελούν:

•             Λίστες ενεργειών

•             Mind Maps

•             Flow charts

•             Φυσικό κείμενο

•             κλπ.

Δεν υπάρχει πεπατημένη. Ο στόχος είναι το αποτέλεσμα να αρέσει σε εσάς τους ίδιους και να οργανώνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη σκέψη και τη δουλειά σας.

Δημιουργήστε κατάλληλη ατμόσφαιρα στο χώρο εργασίας σας

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες (που έχουν τη δυνατότητα να δουλεύουν από το σπίτι) γνωρίζουν καλά πως μικρολεπτομέρειες μπορούν να εκτοξεύσουν την παραγωγικότητά μας στα ύψη. Μουσική, επένδυση του χώρου με αφίσες (ή σχεδιαγράμματα των έργων με τα οποία ασχολούμαστε), φωτογραφίες αγαπημένων προσώπων και γενικότερα υλικό που εμπνέει τη δημιουργία κάνουν πραγματικά, θαύματα.

Τρικ: Αν δουλεύετε μόνοι, διασκεδάστε το! Βάλτε μουσική που να σας εμπνέει χωρίς όμως να σας αποσπά την προσοχή (π.χ. New Age ή Jazz). Αν δουλεύεται με άλλους και αισθάνεστε άνετα με το να φοράτε ακουστικά, ακούστε μουσική μέσω ενός headset. Με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνετε διπλό στόχο. Κάνετε τον χώρο εργασίας σας ενδιαφέρον ενώ παράλληλα η προσοχή σας μένει αναπόσπαστη από παράγοντες του γραφείου (π.χ. συνομιλίες συναδέλφων για το τελευταίο επεισόδιο του Lost :p). Προσοχή στην ένταση όμως.

Τα λίγα είναι καλά

Καμιά φορά η ποσότητα μπορεί να είναι καταστροφική. Σε ημέρες δύσκολες, όπου είμαστε κουρασμένοι, αδιάθετοι ή υποφέρουμε από κάποια γρίπη ελαφριάς μορφής, είναι καλύτερα να θέτουμε λίγους στόχους και καλούς. Αν πιέσουμε τον εαυτό μας να δουλέψει στο 100% το μόνο που θα πετύχουμε είναι κακής ποιότητας αποτέλεσμα και αρκετά λάθη που θα μας κάνουν να δαπανήσουμε, στο μέλλον, το χρόνο που κερδίσαμε στο να τα διορθώσουμε.

Τρικ: Ορίστε 2-3 πολύ μικρούς στόχους και εγκαταλείψτε τη δουλειά (εφόσον σας δίδεται η δυνατότητα αυτή) μόλις τους φέρετε σε πέρας. Σε καμία περίπτωση μη θέσετε χρονικό όριο (π.χ. θα δουλέψω 5 ώρες αντί για 8 σήμερα) διότι θα σας καταλάβει άγχος το οποίο θα σας κάνει να θέλετε να υλοποιήσετε όσα περισσότερα γίνεται πηγαίνοντας και πάλι για ποσότητα αντί για ποιότητα.

Η αναβλητικότητα υπάρχει σε όλους μας. Δημιουργήστε ένα περιβάλλον εργασίας που να σας εμπνέει να προγραμματίσετε αποδοτικά. Και, πάνω από όλα, επιλέξτε δουλειές που να σας ενδιαφέρουν (όπου αυτό είναι εφικτό βέβαια). Μέχρι την επόμενη φορά,

Να είστε καλά και να φροντίζετε τον εαυτό σας